Om de Marksburg te kunnen betreden moeten er vier poorten worden gepasseerd. De eerste is een grote poort met ophaalbrug, gevolgd door een tunnel met een boekwinkel, 500 jaar geleden de kamer van de poortwachter van het kasteel.

De rondleiding door het kasteel begint bij de vossenpoort, de tweede middeleeuwse poort van het kasteel. (Vergeet niet uw toegangskaartje bij de entree in de souvenirshop te kopen!).

Boven de doorgang van de derde poort, de poort met het schietgat, bevindt zich een mezekouw, een klein balkon, vanwaar de verdedigers de aanvallers met stenen bekogelden. De poort in de Vogtsturm (Slotvoogdtoren) met het oude vertrek van de wacht werd in meer recente tijden in omvang gereduceerd.

Wij zijn bij een bord gekomen, dat de opvolging van de verschillende eigenaren van de Marksburg en hun wapenschilden toont, beginnend met de graven van Eppstein en eindigend met de Duitse Kastelen Vereniging. Na het beklimmen van de trap voor de ruiters, uitgehouwen in de rotsen, beginnen we aan de rondleiding.

We staan voor het oudste en belangrijkste woongebouw, de grote Romaanse hal met haar statige woonvertrekken. De hal dateert uit het begin van de 13de eeuw en zou in de navolgende eeuwen vele veranderingen ondergaan. Tegenwoordig zijn hier de kantoren van de DBV en de woning van haar voorzitter gevestigd.

De batterij tegenover de grote hal werd gedurende de 30-jarige oorlog gebouwd. De achterlader uit 1450 is één van de oudste van dit type in geheel Duitsland.

De grote kanonnen in de grote batterij zijn gericht op de Rijn. Volgens het gewicht wordt er een onderscheid gemaakt tussen6 ponds en 12 ponds kanonnen. Het bereik van deze kanonnen ligt
omstreeks de 1000 meter. Hierdoor kon men een groot gedeelte van de Rijnvallei bewaken. De grote batterij werd meer dan 400 jaar geleden gebouwd.

We vervolgen de weg door de dwingel, die een unieke middeleeuwse kruidentuin, bestaande uit twee perken met ongeveer 160 planten, herbergt. Vele van deze planten hebben een helende werking of werden gebruikt bij de bereiding van voedsel. Andere, zoals de alruin of doornappel werden gebruikt door heksen, terwijl weer andere, zoals de zwarte nachtschade en de dollekervel zeer giftig zijn.

Na het beklimmen van een houten trap bereiken we de kern van het kasteel: het binnenhof met de imposante centrale verdedigingstoren. We gaan door naar de wijnkelder met haar 17de eeuwse interieur.

Hier vandaan bereiken we de grote kasteelkeuken van de gotische Grote Hal (14de eeuw). Let op de grote schouw, waarin een jonge os in zijn geheel gegrild kon worden, de wijnpers van 1767, de vensterbanken in de buitengewone dikke muren (4,5 meter) en het grote aantal kookgerei. Het vertrek wordt tegenwoordig nog steeds gebruikt voor banketten bij kaarslicht en is voor vele verschillende doeleinden te huur.

Na de keuken beklimmen we een steile trap, die naar de bovenste verdieping leidt, waar we de kemenade (woonvertrek) betreden. Hier bevindt zich een huwelijksbed met baldakijn, een wiegje, een spinnewiel etc. Het vertrek was één van de weinige in het kasteel, die met een kachel verwarmd konden worden.

Het aangrenzende vertrek is de imponerende ridderzaal met de grote schouw, een gotische kist en stoel. Een uniek voorwerp is het "gemak", een middeleeuws toilet, uitgespaard in de muur en, rustend op een console, hangend boven de dwingel. Let op het portret van landgraaf Johann II van Hessen (ook bekend als de Strijdlustige), één van de hoofdrolspelers in de 30-jarige oorlog.

Hierna betreden we de kapel met haar prachtig beschilderde wanden en gewelven, onderdeel van de kapellentoren. De kapel werd in de 15de eeuw verbouwd en gewijd aan de heilige Markus (vandaar de naam Marksburg). Het fraaie beeldje in de nis is een kopie van een Rijnlandse Madonna uit de 15de eeuw.

Een smalle trap in de muur leidt naar de volgende verdieping, waarbij de kamer van de kapelaan van het kasteel gepasseerd wordt. Via de voormalige wallen worden we naar de Rheinbau (Rijnvleugel) geleid, die in 1706 gebouwd werd. Het herbergt een kamer, waar wol geweven werd Hier zijn nog een weefgetouw en andere instrumenten voor de verwerking van vlas en wol te zien zijn, net zoals andere oude huishoudelijke voorwerpen.

De volgende kamer, de Rüstkammer (Wapenkamer) bevat een opmerkelijke collectie van wapens, die de ontwikkeling van de wapens vanaf 600 v. Chr. tot 1500 na Chr. laat zien. Dit is een zeldzame tentoonstelling, die op deze wijze alleen in Parijs en de Royal Armouries Museum in Leeds te zien is.

De Rijnvleugel verlatend komen we bij de Bergfried (centrale verdedigingstoren), gesitueerd in een van de kleinste binnenhoven van Duitsland. De oorspronkelijke bouwdatum van de toren is niet precies bekend, maar de huidige vorm dateert uit de 14de eeuw, hoewel bepaalde delen uit de begintijd van het kasteel (12de eeuw) stammen. De toren verheft zich veertig meter boven de basis. De toren was de laatste schuilplaats van de verdedigers tijdens een aanval. De oorspronkelijke ingang bevond zich 10 meter boven de grond en alleen te bereiken via een ladder. In het onderste gedeelte bevindt zich de kerker, slechts 1.70 bij 1.70 metend met een klein gat in het plafond.

We betreden nu de voormalige stallen onder de Romaanse grote hal (Folterkamer) , waar tegenwoordig vele verschillende folterinstrumenten
tentoongesteld zijn, die in een typische folterkamer gebruikt werden.

Uiteindelijk verlaten we het binnenste van het kasteel door de IJzeren Poort en via de ruitertrap. Vergeet niet links de smederij van het kasteel te bekijken. We verlaten de Marksburg via de Vossenpoort.